OSTATNIO WYDANE KSIĄŻKI


 

ŚLADY NA KAMIENIU

Autor: Halina Graboś

format: 210x130
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 88

ISBN:978-83-65452-70-2

 

Nakład w dyspozycji Autora

 

Krasnostawska Noc Poetów

Autor: praca zbiorowa

format: 200x200
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 40

ISBN:978-83-65452-79-5


Nakład w dyspozycji GCK w Krasnymstawie

Związki

Autor: Iwona Chudoba

format: 210x130
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 40

ISBN:978-83-65452-78-8


Nakład w dyspozycji Autora

 

 

MECHANIK

100-Lecie szkoły
im. Tadeusza Kościuszki
w Zamościu 1919-2019

Autor: praca zbiorowa

format: 300x210
rok wydania: 2019
oprawa: twarda
ilość stron: 232

ISBN:978-83-65452-77-1

Nakład w dyspozycji Szkoły

Kruszenie piekła

Autor: Danuta Agnieszka Kurczewicz

format: 210x130
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 72

ISBN:978-83-65452-76-4

Nakład w dyspozycji Autorki

DZIEDZICTWO - WSPÓŁCZESNOŚĆ

100-Lat Tradycji Szkoły 1919-2019

Tom IV

Autor: praca zbiorowa

format: 240x150
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 188

ISBN:978-83-65452-75-7


Nakład w dyspozycji IV LO w Chełmie

 

 
NIM SPADNIE OSTATNI LIŚĆ

Autor: praca zbiorowa

format: 210x130
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 40

ISBN:978-83-65452-74-0

Nakład w dyspozycji Autorki

PARKI KRAJOBRAZOWE WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

Autor: praca zbiorowa

format: 220x220
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 64

ISBN:978-83-65452-73-3

Nakład w dyspozycji Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych

DWIE WOJNY DZIECIŃSTWO MŁODOŚĆ MARZENIA TAMTYCH LAT

Autor: praca zbiorowa

format: 240x170
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 248

ISBN:978-83-65452-72-6


Nakład w dyspozycji Bursy Międzyszkolnej nr 2 w Zamościu

 

 
Taniec do skrzypiącej płyty

Antologia 2018 (pokonkursowa)

Autor: praca zbiorowa

format: 200x200
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 72

ISBN:978-83-65452-71-9

Nakład w dyspozycji GOK w Siedliszczu

Kaprysek

i inne bajki niezapominajki

Autor: Katarzyna Czubała-Vyborov

format: 300x210
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 32

ISBN:978-83-65452-69-6

Nakład w dyspozycji Autorki

Stacje

Autor: Jan Henryk Cichosz

format: 240x150
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 24

ISBN:978-83-65452-68-9


Nakład w dyspozycji Autora

 

 

Antologia Białego Kruka 2018

Autor: praca zbiorowa

format: 240x150
rok wydania: 2019
oprawa: miękka
ilość stron: 72

ISBN:978-83-65452-67-2

Nakład w dyspozycji GOK w Rejowcu

Nagroda Główna Siedliszcze

Chełm,  3 listopada 2016 roku

 

Protokół jury

oceniającego autorskie zestawy wierszy nadesłane

do X edycji Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego

im. Wacława Iwaniuka

Chełm – Siedliszcze 2016

 

Komisja oceniająca w składzie:

1. Danuta Makaruk – dr nauk humanistycznych, polonistka, prezes Stowarzyszenia

Kulturalno-Edukacyjnego „na chełmskiej”, krytyk literacki, członek redakcji Pisma

Literacko-Artystycznego „Egeria” - członek

2. Marian Janusz Kawałko – dr nauk humanistycznych, poeta i krytyk literacki – członek

3. Henryk Radej – polonista, literat, poeta, publicysta – przewodniczący komisji

4. Waldemar Taurogiński – wydawca, red. nacz. Pisma Literacko-Artystycznego „Egeria” – sekretarz konkursu z nadesłanych na konkurs zestawów wierszy poetów polskich nominowała do Nagrody Głównej następujące 3 zestawy:

1. Godło: reporter-ka – nic się nie stało (Iwona Chudoba – Chełm)

2. Godło: powłóczystość – bez tytułu (Danuta Agnieszka Kurczewicz – Chełm)

3. Godło: HYPATIA Z ALEKSANDRII – Studnia (Beata Nicoś Dziopa – Toruń)

Wymienione zestawy poddano ponownej ocenie artystycznej oraz kontekstowo-literackiej.

Czytaj więcejNagroda Główna Siedliszcze

OPRACOWANE PUBLIKACJE

loading...
BAJKI
  • Bajki ekologiczne, pr. zbior., 2010.
  • Chudoba I.,Biedronkowo, 2016.
  • Czubała - Vyborov K., Denis i inne bajeczki z mojej półeczki, 2017.
  • Dzięcioł A. (zebrał i opracował), Poleskie Bajanie. Wiersze dla dzieci, 2014.
  • Gierun A., Pij wodę, 2017
  • Gierun A., Życie w kropli wody, 2017
  • Gierun A., Ciszej proszę, 2017
  • Gierun A., Każdy ma talant, 2017
  • Gierun A., Cudowny pyłek czyli jak dbać o zęby, 2016.
  • Gierun A., Leśna Olimpiada, 2016.
  • Grzesiak D., Wyspa Garbów i inne bajki, 2016
  • Pendel A.,  Pamiętnik starego drzewa, 2009.
  • Sann A., Wiersze dla dzieci, 2017.
  • Sann A., Przygody Szaraczka Filozaczka, 2005.
  • Sikorska M., O nosie bajka, 2017
  • Wilgos P., Po tamtej stronie lustra, 2017
  • Wiśnicka K., Awantura w Kocikowie, 2014.
  • Wiśnicka K., Dziecięce marzenia, 2014.
  • Wiśnicka K., O zajączkach wędrowniczkach, 2014.
  • Wiśnicka K., W krainie snów, 2013.
  • Wiśnicka K., W pajęczej sieci, 2013.
  • Wiśnicka K.W wierszowanym świecie, 2012.

 

Czytaj więcej
MONOGRAFIE
  • 25-lecie Gminnego Ośrodka Kultury w Hańsku, pr. zbior., 2015
  • 60 lat Szkoły Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie, pr. zbior., 2007.
  • 80 lat Szkoły Podstawowej im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Woli Uhruskiej 1928-2008, pr. zbior., 2008.
  • 90 lat Jedynki. Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Chełmie, pr. zbior., 2006.
  • Badania nad kulturą ludową Hańska i okolic, pr. zbior., 2014.
  • Czyżyk R. (przedmowa, opracowanie i przypisy), Kocham! przez kraty. Listy więzienne i obozowe Zenona Waśniewskiego, 2016.
  • Fajge B., Nasza przeszłość podstawą przyszłości 85-lecie powstania Szkoły w Dubecznienie, 2016.
  • Franecki A., Powstanie styczniowe 1863 - 1864 na terenie dzisiejszej gminy Ruda-Huta, 2016.
  • Franecki A., Liceum Ogólnokształcące w Rudzie-Hucie, 2013.
  • Franecki A., Śladami dziejów gminy Ruda-Huta, 2009.
  • Górska R. (red.), 80 lat Szkoły w Brzeźnie 1927/28-2007/2008, Otwieranie świata, 2008.
  • Haciuk M., Łukasik A., Gimnazjum im. Jana Pawła II w Woli Uhruskiej, 2008.
  • Hawryluk J., Giszczak R., Haponiuk A., Dwudziestolecie Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Chełmie, 2011.
  • Historia Banku Spółdzielczego w Jaślikowie 1912-2012, pr. zbior., 2012.
  • Jabłoński J., Jubileusz Banku Spółdzielczego w Wojsławicach 1906-2006, 2006.
  • Kautsch B., Mulińska Z., Ufniarz A., Dziedzictwo – współczesność. IV Liceum Ogólnokształcące im. dr J. Młodowskiej, tom II, 2006.
  • Kawałko J.M., Ród Rejów, 2005.
  • Klekot J., Husynne, 2009.
  • Krzak J., Braniewski S., Siedliszcze – Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej, 2007.
  • Lipiński S., Rejowiec Fabryczny. Historia i współczesność, 2010.
  • Lubaszewski Z., Józef Piłsudski Związki z Chełmem i Ziemią Chełmską, 2017.
  • Lubaszewski Z., Tadeusz Kościuszko w Tradycji Historycznej Chełma i Ziemi Chełmskiej, 2017.
  • Lubaszewski Z., Oddział PTK-PTTK w Chełmie 1910-2010, 2010.
  • Młodzi dla Samorządności, pr. zbior., 2015.
  • Młodzi dla Wolności, pr. zbior., 2014.
  • Możesz zostać dobrym..., pr. zbior., 2011.
  • Nadbużańskie skarby. Gimnazjum w Woli Uhruskiej, pr. zbior., 2006.
  • Obowiązkiem naszym jest pamięć... pr. zbior., 2016.
  • Onyszko J., Historia gminy Hańsk według Józefa Onyszko, 2014.
  • Pielęgnujemy dziedzictwo pozostawione nam przez papieża Jana Pawła II. Gimnazjum nr 1 w Chełmie, pr. zbior., 2006.
  • Pryll R., Klub sportowy „Hutnik” Dubeczno 1950-2010, 2010.
  • Przegląd widowisk obrzędowych w Hańsku, pr. zbior., 2010.
  • Pytko S., Po obu stronach Bugu, 2014.
  • Seniuk B., Zarys dziejów gminy Hańsk, 2009.
  • Sobolewski S., Gmina Hańsk. Warto wiedzieć i zobaczyć, 2014.
  • Sobolewski S., Jan Doliński, 2014.
  • Świstowski F., Dzieje Szkoły Podstawowej w Majdanie Ostrowskim, 2007.
  • Taurogiński W., Szkło kulturą zdobione 50-lecie Domu Kultury w Dubecznie, 2006.
  • Ufniarz A., Dziedzictwo  – współczesność, IV Liceum Ogólnokształcące im. dr J. Młodowskiej, tom III, 2011.
  • Zamość – to lubię. Miasto młodych, pr. zbior., 2014.
Czytaj więcej
PROZA
  • Chłopicka M., Malenta, 2017.
  • Kontek K., Dwa lata w raju. Dziennik misjonarza, 2008.
  • Kościuk S., Bóg jest moją nadzieją, 2010.
  • Leśna H., O godne życie. Wspomnienia, 2006.
  • Młynarczyk Wit S., Wirujące skrzydła, 2009.
  • Niemiec A., Rudziemie, 2013.
  • Niemiec A., Zza rudzianej ściany, 2013.
  • Okoń L.J., Biały niedźwiedź, 2006.
  • Okoń L.J., Opowieści  Niedźwiedziego Grodu, 2003.
  • Przez rudziane okno, pr. zbior., 2015.
  • Sann A., 30 milionów za frajer, 2011.
  • Sann A., Bezwstydnica Prawda, 2012.
  • Sann A., Biały kamyk, 2006.
  • Sann A., Czwarta ekloga reguła wojny, 2015.
  • Sann A., Czwarta ekloga reguła pokoju, 2016.
  • Tymiakin G., Powroty, 2013.
  • Tymiakin G., Zobowiązana, 2016.
  • Waldowski Z., ps. „Las”, Dzienniki z lat wojny i okupacji 1939-1945, tom 1, 2015.
  • Waldowski Z., ps. „Las”, Dzienniki z lat wojny i okupacji 1939-1945, tom 2, 2015.
  • Zięba J., Miasto ocalenia, 2005.
Czytaj więcej
POEZJA
  • Arter H., Polskie wierzby, 2007.
  • Biget P., Terpsichore, 2005.
  • Chełm w poezji, pr. zbior., 2010.
  • Chełmskie uliczki i zaułki w poezji i grafice, pr. zbior., 2016.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Lada moment zakwitną kaczeńce, 2017.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Antologia poezji, 2007.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Antologia poezji, 2012.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Biało-Czerwonej, 2009.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Mieć czy być, 2008.
  • Chełmska Grupa Literacka „Lubelska 36”, Wypór niekontrolowany, 2014.
  • Chełmska Grupa Literacka, „Lubelska 36”, SKOK po szczęście, 2008.
  • Chudoba I., Haiku odbite w lustrze, 2015.
  • Chudoba I., O, ptaszek na suwaku, 2015.
  • Chudoba I., Oczy czasu, 2010.
  • Chudoba I., Oderwana od cienia, 2009.
  • Chudoba I., Okrętem marzeń, 2007.
  • Chudoba I., Okruchy dnia powszedniego, 2012.
  • Chudoba I., Otulona alabastrem, 2011.
  • Czaus D., Stalbowski S., Regeneration czyli tam  i z powrotem, 2004.
  • Czubała K., Akwarelą wyobraźni, 2010.
  • Dudek J., Biała ryba, 2008.
  • Dzięcioł A., SZUKAM CZŁOWIEKA, 2017.
  • Dzięcioł A., Na literackiej Lubelszczyźnie, 2009.
  • Fryckowski J., Chwile siwienia, 2013.
  • Fryckowski J., On też jest tylko jeden. Antologia wierszy o ojcu, 2014.
  • Galoch E., po wszystkim, 2009.
  • Gałan R., Pejzaże tożsamości, 2008.
  • Graboś H., myśli niesekretne, 2010.
  • Graboś H., Róże z Pierii, 2014.
  • Graboś H., Wiersze jak ziarna, 2016.
  • Graboś H., Strony życia, 2007.
  • Grabowska P., Z chłopskiej chaty, 2004.
  • Grabowska P., Z łąki i serca, 2011
  • Grabowska P., Szłam przez świat, 2016.
  • Grzesiak D., Contadora, 2014.
  • Grzeszczuk M., Z brakiem czasu, 2011.
  • Igras K., Na orlich skrzydłach, 2009.
  • Janas B., Oczy na uwięzi, 2008.
  • Jesionczak M., Szczypta słowa, 2009.
  • Kołtun K., Zielnik Chełmski, 2003.
  • Kosmala M.C., Sequel, 2008.
  • Koszewski S., Bez retuszu, 2005.
  • Krajewska M., Zapach zmysłu , 2017.
  • Krawczuk R., Z wierszownika Romy, 2007.
  • Król J., Błękitny orzech, 2005.
  • Kurczewicz D. A., domy bez głów, 2013.
  • Kurczewicz D. A., Iluminacje jesieni, 2009.
  • Kurczewicz D. A., kręgi zwielokrotnione, 2010.
  • Kurczewicz D. A., przęsła nie-pamięci, 2011.
  • Kurczewicz D. A., Rozbłyski, 2015.
  • Kurczewicz D. A., W galaktyce czasu, 2008.
  • Kurczewicz D. A., Żarówki gasną pod ziemią, 2014.
  • Lachowicz L., Drugi brzeg, 2015.
  • Lachowicz L., Słyszałem wiele pieśni, 2014.
  • Landzwójczak A., Bezszelestnie, 2018.
  • Landzwójczak A., Papierowy smak, 2015.
  • Markiewicz Cz., 80. urodziny Marilyn Monroe, 2011.
  • Matuła A., Fragmenty bólu, 2005.
  • między Lublinem a Chełmem, praca zbiorowa, 2017.
  • Muzyka-Walawander A., Cienie, 2017.
  • Nicoś Dziopa B., Studnia, 2017.
  • Nowacka-Wilczek Z., Śladami niedomilczeń, 2010.
  • Okoń L.J., Witraże, 2007.
  • Oleksiejuk S., Apokryfy poezji, 2006.
  • Piliszewska A., południe o barwie marengo, 2013.
  • Poezjowanie nad rzekąAntologia poezji polsko-ukraińskiej, 2006.
  • Profile młodości, pr. zbior., 2003.
  • Pyc T., Nie jestem już pszczołą, 2005.
  • Pyc T., Otwieranie wierszem, 2007.
  • Pyc T., Skąd ta łza, 2010.
  • Rak L., W kręgu światła, 2006.
  • Rychliczek K., Od Anioła Gabriela, 2004.
  • Sann A., zaczarowany sad, 2017.
  • Skarżyński J., Śladem serca, 2013.
  • Sonety chełmskie, pr. zbior., 2009.
  • Stalbowski S., Pomiędzy. Sentencje i myśli, 2009.
  • Sułkowski D., Kwiaty nadziei, 2007.
  • Sułkowski D., Myślą dotknij mnie delikatnie, 2011.
  • Tokarz M., Na wyciągnięcie dłoni, 2010.
  • Tokarz M., Uchwycone spojrzenia, 2012.
  • Wierzbicki A. B., Zapiski z wakacji, 2015.
  • Wiśnicka K., Nie umiem inaczej, 2010.
  • Wiśnicka K., Pisane nostalgią, 2007.
  • Wiśniewska S., Krople uczuć, 2006.
  • Wiśniewska S., Odcienie prawdy, 2005.
  • Wołowiec M., Wiązanka kwiatów polskich, 2013.
  • Zalesińska N., Rzeczy delikatne, 2009.
Czytaj więcej
ALBUMY
  • Chełmskie smaki, praca zbiorowa, 2017
  • Chmiel L., Darowska E., Makaruk D., Orłowska M., Zwierzęta chronione Lubelszczyzny. Ssaki, 2009.
  • Darowska E., Osowska A., Gady i płazy, 2010.
  • Grosman J., Chełmianie i inni w ekslibrisach, 2010.
  • Kwiatkowski M., Ogród botaniczny, 2010.
  • Lubaszewski Z.(oprac. Wstęp), Chełmskie krajobrazy, 2008.
  • Lubaszewski Z., Chełmskie osobliwości przyrodnicze, Ścieżkami pogranicza,2009.
  • Lubaszewski Z., Chełmskie parki, 2010.
  • Lubaszewski Z., Mart K., Skarby przyrody, 2010.
  • Makaruk D., Osowska A., Zwierzęta chronione Lubelszczyzny. Ptaki, 2009.
  • Parki Krajobrazowe Województwa Lubelskiego, wyd. II poprawione, zespół redakcyjny LPK, 2014.
Czytaj więcej
TURYSTYKA
  • Darowska E., Na Bugu we Włodawie, 2010.
  • Ekoturystyka gminy Ruda-Huta i Riwne, pr. zbior., 2010.
  • Jędruszczuk A., Olszewski T., Zielone miejsca pracy, 2004.
  • Lubaszewski Z., Obiekty zabytkowe Chełma i powiatu chełmskiego, 2008.
  • Lubaszewski Z., Parki podworskie powiatu chełmskiego, 2006.
  • Lubaszewski Z., Pomniki i tablice pamiątkowe Chełma, 2010.
  • Pomniki przyrody powiatu chełmskiego, pr. zbior., PTTK Oddział im. K. Janczykowskiego w Chełmie, 2007.
  • Rezerwaty przyrody powiatu chełmskiego, pr. zbior., 2006.
  • Tworek J., Wieprz na Roztoczu. Przewodnik, 2015.
  • Tworek J., Bug – rzeka dla kajakarzy, 2008.
  • Tworek J., Bug ukraiński, Rata i Sołokija. Przewodnik dla kajakarzy, 2012.
  • Tworek J., Dzięcioł A.,Polesie, Majówka w kajaku. Przewodnik dla kajakarzy , 2013.
  • Tworek J., Tanew. Przewodnik dla kajakarzy, 2 013.
  • Tworek J., Uherka. Przewodnik dla kajakarzy, 2007.
  • Tworek J., Wieprz na Roztoczu, 2015.
  • Tworek J., Włodawka. Przewodnik dla kajakarzy, 2007.
  • Włodawa i okolice. Miejsca bliskie i niezwykłe, pr. zbior., 2004.
Czytaj więcej
HISTORIA/REGIONALIA
  • Jedniodniówka 95-lecie szkoły IV Liceum Ogólnokształcące w Chełmie, pr. zbior., 2014.
  • Korpysz S., Lubaszewski Z., OBIEKTY ZABYTKOWE CHEŁMA I POWIATU CHEŁMSKIEGO ZBYTKI ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA , 2016.
  • Krzywicki J., Lubaszewski Z., Katyń-Charków-Twer, Chełmskie ofiary zbrodni sowieckich, 2013.
  • Kujawa M. (opr.), 95 lat Trójki, 2013.
  • Lubaszewski Z., Kopacz S. (współpraca), Weekend w Chełmie, 2014.
  • Lubaszewski Z., Malowniczy Wschód, folder, 2015.
  • Lubaszewski Z., Spacerkiem po Chełmie, 2014.
  • Lubaszewski Z., W cieniu Trzech Dębów, 2009.
  • Lubaszewski Z., Zabytki Chełma, architektura, 2015.
  • Michalski W., KAJ, 2013.
  • Michalski W., KAJ,wyd. II, 2014.
  • Powstanie Styczniowe na ziemi chełmskiej, pr. zbior., 2013.
  • Spacer z Bolkiem Gmina Ruda-Huta, pr. zbior., 2014.
  • Taurogiński W.Czesław Twardzik poeta i satyryk, 2014.
  • Tworek J., Chełmskie Podziemia Kredowe, 2005.
  • Tworek J., Chełmskie Podziemia Kredowe, wyd. II uzupełnione, 2016.
Czytaj więcej
PUBLIKACJE JĘZYKOWE
  • Jaworska-Biskup K., Dysleksja na lekcji języka angielskiego, 2008.
  • Kleparski G.A., Galicia studies 6, 2013.
  • Kleparski G.A., Galicia studies 7, 2014.
  • Kleparski G.A., Galicia studies 8, 2015.
  • Kleparski G.A., Kiełtyka R., Pikor-Niedziałek M., Aspect of semantic transposition of words, 2007.
  • Kleparski G.A., Uberman A., Galicia studies in language, historical semantics, 2009
  • Kleparski G.A., Uberman A., Galicia studies in language, literature and culture, 2008
  • Kopacka B., Galicia studies 5, 2012.
  • Osuchowska D., Galicia studies 4, 2011.
  • Raczyńska A., Kiedy der, kiedy die, kiedy das?, 2008.
  • Urban A., Opowieść o angielskich czasach. Próba logicznego  przedstawienia,wyd. II, 2013.
  • Urban A., Opowieść o angielskich czasach. Próba logicznego  przedstawienia, 2006.
  • Urban A., Think to remember about English, 2010.
  • Urban A., Think to remember about more advanced English, 2010.
  • Wille L., Interpretacyjne skutki decyzji tłumacza. Przekład literacki jako interpretacja, 2009.
Czytaj więcej

 

Nasze Wydawnictwo, w swoim dotychczasowym dorobku, posiada blisko 300 publikacji książkowych (poezja, proza, przewodniki turystyczne,albumy, monografie, publikacje językowe), a także: mapy, foldery i pocztówki krajoznawcze.

Realizujemy zamówienia od projektu do druku.

Jeśli autor, firma, instytucja decyduje się na podjęcie z nami współpracy, czyli wydanie publikacji książkowej, mapy, folderu reklamowego itp. prosimy o wypełnienie formularza zlecenia. Stanowi on podstawę do sporządzenia przez wydawnictwo kalkulacji kosztów, a po ich akceptacji przez zlecającego - odpowiedniej umowy.

Gwarantujemy staranne opracowanie publikacji pod względem redakcyjnym i edytorskim. Podejmujemy się wykonania każdego rodzaju literatury czy publikacji reklamowej, po wcześniejszym podpisaniu stosownej umowy autorskiej, bądź umowy lub zlecenia złożonych przez zamawiających. Jedynym warunkiem przyjęcia zadania do realizacji jest posiadanie prawa do jego realizacji przez zamawiającego oraz treści, które nie naruszają prawa innych osób i instytucji.